Khi nhắc đến vũ khí Đức Quốc Xã, người ta thường nghĩ đến những cỗ máy bọc thép hạng nặng. Tuy nhiên, một trong những thiết kế tiêu tốn nhiều tài nguyên nhưng lại mang lại hiệu quả thực chiến thấp nhất lại là một thiết bị có kích thước vô cùng nhỏ bé: Mìn di động Goliath (Leichter Ladungsträger Goliath).
Về mặt lý thuyết, Goliath mang dáng dấp của những chiếc drone không người lái (UAV) hiện đại. Nhưng khi đưa ra thực chiến, nó lại được các sử gia quân sự đánh giá là thứ vũ khí vô dụng nhất được tạo bởi người Đức trong Thế chiến thứ 2.
Cấu tạo và mục đích cốt lõi
Goliath thực chất là một phương tiện phá hoại không người lái. Thiết kế của nó bao gồm ba bộ phận chính:
- Hệ thống di chuyển: Khung gầm bánh xích nhỏ gọn, được trang bị động cơ điện (ở các phiên bản đầu) hoặc động cơ đốt trong (phiên bản sau).
- Khối lượng nổ: Khoang chứa phía trước mang theo từ 60kg đến 100kg thuốc nổ cường độ cao, đủ sức đánh sập một lô cốt, xe tăng hoặc cầu đường.
- Hệ thống điều khiển: Đây chính là “gót chân Achilles” của Goliath. Nó không được điều khiển bằng sóng vô tuyến mà bằng một cuộn dây cáp lõi ba sợi dài khoảng 650 mét, nối trực tiếp từ xe đến bộ điều khiển cầm tay (joystick) của người lính nấp ở phía sau.
Mục tiêu cốt lõi của Đức là sử dụng Goliath để dọn dẹp bãi mìn, tiêu diệt xe tăng và lô cốt địch mà không cần hy sinh bộ binh. Tuy nhiên, thực tế chiến trường đã chứng minh điều ngược lại.
Vì sao Goliath bị đánh giá là hoàn toàn vô dụng?
Sự thất bại của Goliath không nằm ở sức công phá, mà nằm ở tính cơ động và cấu trúc cơ khí quá dễ bị vô hiệu hóa.
1. Sợi dây cáp “tử huyệt”
Để điều khiển chiếc xe tiếp cận mục tiêu, người lính Đức phải xả cuộn dây cáp dài hàng trăm mét kéo lê trên mặt đất. Trong môi trường chiến đấu dày đặc mảnh văng đạn pháo, sợi cáp này cực kỳ dễ bị đứt.
Nguy hiểm hơn, bộ binh phe Đồng minh hoặc Hồng quân Liên Xô nhanh chóng nhận ra điểm yếu này. Họ hoàn toàn không cần bắn nổ chiếc xe. Chỉ cần một người lính chạy cắt ngang qua, dùng xẻng bộ binh hoặc dao găm băm đứt sợi dây cáp phía sau, chiếc Goliath mang theo 60kg thuốc nổ lập tức biến thành một đống sắt vụn nằm bất động giữa chiến trường.
2. Lớp giáp mỏng và tốc độ rùa bò
Goliath di chuyển cực kỳ chậm chạp, tốc độ tối đa chỉ đạt chưa tới 10 km/h (chậm hơn một người chạy bộ). Trong khi đó, lớp vỏ giáp bảo vệ của nó chỉ dày từ 5mm đến 10mm. Lớp vỏ này không thể chịu được hỏa lực của súng trường chống tăng, và thậm chí có thể bị xuyên thủng bởi những loạt đạn súng máy tập trung.
3. Khả năng vượt địa hình kém
Với khoảng sáng gầm xe quá thấp (chỉ khoảng 11 cm), Goliath liên tục bị mắc kẹt khi di chuyển qua các địa hình nhấp nhô, hố bom, gạch ngói vụn hay bùn lầy. Nó chỉ hoạt động trơn tru trên những mặt phẳng bằng phẳng – một điều kiện gần như không tồn tại ở các khu vực giao tranh ác liệt.
Kết luận
Đế chế thứ Ba đã sản xuất tổng cộng hơn 7.500 chiếc Goliath, tiêu tốn một lượng khổng lồ thép, đồng (cho hệ thống cáp) và vật liệu nổ trong bối cảnh tài nguyên đang cạn kiệt.
Dù mang trong mình ý tưởng về vũ khí điều khiển từ xa đi trước thời đại, nhưng với cấu trúc cơ khí dễ tổn thương và sự phụ thuộc hoàn toàn vào một sợi dây cáp mỏng manh, Goliath xứng đáng là thứ vũ khí vô dụng nhất được tạo bởi người Đức trong Thế chiến thứ 2. Nó là minh chứng rõ ràng cho việc: Một công nghệ phức tạp sẽ trở nên vô nghĩa nếu nó không phù hợp với điều kiện khắc nghiệt và hỗn loạn của thực tế.
